Izrada istražne bušotine i ocjena

Nakon identifikacije mogućih lokacija bušotina, operater će mobilisati opremu za bušenje i napraviti jednu ili više istražnih bušotina u okviru dodijeljenog bloka. Cilj je da se dokaže postojanje ugljovodnika u identifikovanom prospektu. Tokom bušenja, procijeniće se formacije kroz koje se buši, proučavanjem jezgra bušotine i dobijanjem informacija o litološkim i petrofizičkim karakteristikama formacija, kao i karakteristika fluida koji se nalaze u njima, kroz uzimanje uzoraka jezgara, ili kreiranje profila bušotine, bilo tokom samog bušenja, bilo korišćenjem tkz. Wireline tehnike, kontinualnim mjerenjem osobina formacija pomoću električnih instrumenata. 

Zavisno od dubine vode, ciljane dubine bušotine i očekivanog pritiska u formacijama, kao i vremenskih uslova, tokom aktivnosti na istraživanju i proizvodnji u podmorju se očekuje primjena različitih tipova opreme za bušenje. Njihov raspon može varirati od platformi utemeljenih na dnu mora, do usidrenih i dinamički pozicioniranih platformi. Slika 1 prikazuje batimetrijsku mapu preklopljenu sa mapom blokova. 

Slika 1. Batimetrijska mapa Crne Gore preklopljena sa mapom blokova u podmorju

U slučaju da se u nekoj od bušotina otkriju ugljovodonici, koncesionar je dužan da bez odlaganja, najkasnije u roku od 15 dana od dana otkrica, obavijesti organ uprave u pisanoj formi o lokaciji i prirodi otkrica i dostavi podatke kojima raspolaže. Bušotina bi bila dalje ispitana u cilju procjene isplativosti otkrivenih količina. To se izvodi sprovođenjem testova koji pokazuju proizvodni kapacitet bušotine, kao i druge parametre nalazišta, kao što su propustljivost i pritisak, što pomaže pri određivanju granica nalazišta. Ova faza se definiše kao faza procjene (appraisal).

Bušotine za koje se dokaže da su produktivne će biti zatvorene u skladu sa industrijskim standardima, kako bi kasnije bile kompletirane i korišćene za proizvodnju. Zavisno od pokazatelja, ocjena nalazišta se može izvršiti dodatnim bušotinama i izvođenjem dodatnih testova. 

Faza verifikacije rezervi ugljovodonika obuhvata:

· Operacije neophodne za okonturenje ležišta, 
uključujući bušenje razradnih bušotina i geohemijskih
istraživanja radi utvrđivanja komercijalnosti otkrića.

· Koncesionar je dužan da organu uprave prije pocetka 
faze verifikacije rezervi ugljovodonika dostavi detaljni 
program verifikacije rezervi ugljovodonika sa zahtjevom
za pocetak faze verifikacije rezervi.

· Organ uprave je dužan da u roku od 30 dana od dana 
prijema zahtjeva za pocetak faze verifikacije odluči 
o davanju saglasnosti na program iz tačke 2.

· Faza verifikacije rezervi ugljovodonika otpočinje danom 
dostavljanja koncesionaru rješenja iz tačke 3 kojim se
daje saglasnost na detaljan program verifikacije rezervi
i odobrava početak faze verifikacije rezervi ugljovodonika

Ako se otkriveno nalazište ne smatra komercijalnim, bušotine će biti permanentno zatvorene cementom ili mehaničkim čepovima i napuštene. Nakon toga bi se sprovelo istraživanje raščišćavanja lokacije, kako bi se obezbijedilo da su svi ostaci usled aktivnosti bušenja uklonjeni sa dna mora na svakoj bušotini.